間違いしかありません.コメントにてご指摘いただければ幸いです(気が付いた点を特に断りなく頻繁に書き直していますのでご注意ください).

ラベル 極限 の投稿を表示しています。 すべての投稿を表示
ラベル 極限 の投稿を表示しています。 すべての投稿を表示

lim x→π/2 ln(tan(x/2)) を求める

\(\lim_{x\rightarrow \frac{\pi}{2}}\ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)}\)を求める

高階の微分を求めておく

一階から順に求めておく. $$\begin{eqnarray} \frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x} \ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)} &=&\frac{1}{\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}}\left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right) \;\cdots\;u=\tan{\left(\frac{x}{2}\right)},f=\ln{\left(u\right)},\frac{\mathrm{d}f}{\mathrm{d}x}=\frac{\mathrm{d}f}{\mathrm{d}u}\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}x}=\frac{1}{u}\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}x} \\&=&\frac{1}{ \frac{\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}}{\cos{\left(\frac{x}{2}\right)}} } \left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x} \frac{\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}}{\cos{\left(\frac{x}{2}\right)}} \right) \\&=&\frac{\cos{\left(\frac{x}{2}\right)}}{\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}} \left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x} \sin{\left(\frac{x}{2}\right)}\cos^{-1}{\left(\frac{x}{2}\right)} \right) \\&=&\frac{\cos{\left(\frac{x}{2}\right)}}{\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}} \left\{ \left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)\cos^{-1}{\left(\frac{x}{2}\right)} +\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}\left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cos^{-1}{\left(\frac{x}{2}\right)}\right) \right\} \\&=&\frac{\cos{\left(\frac{x}{2}\right)}}{\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}} \left[ \left(\cancel{\cos{\left(\frac{x}{2}\right)}}\cdot\frac{1}{2}\right)\cancel{\cos^{-1}{\left(\frac{x}{2}\right)}} +\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}\left\{-\cos^{-2}{\left(\frac{x}{2}\right)}\left(-\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}\cdot\frac{1}{2}\right)\right\} \right] \\&=&\frac{\cos{\left(\frac{x}{2}\right)}}{\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}} \cdot\frac{1}{2}\left\{ 1+\sin^2{\left(\frac{x}{2}\right)}\cos^{-2}{\left(\frac{x}{2}\right)} \right\} \\&=&\frac{1}{2}\left( \frac{\cos{\left(\frac{x}{2}\right)}}{\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}} +\frac{\cancel{\cos{\left(\frac{x}{2}\right)}}}{\cancel{\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}}}\sin^{\cancel{2}1}{\left(\frac{x}{2}\right)}\cos^{\cancel{-2}-1}{\left(\frac{x}{2}\right)} \right) \\&=&\frac{1}{2}\left( \frac{\cos{\left(\frac{x}{2}\right)}}{\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}} +\frac{\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}}{\cos{\left(\frac{x}{2}\right)}} \right) \\&=&\frac{1}{2} \frac{ \cos^2{\left(\frac{x}{2}\right)}+\sin^2{\left(\frac{x}{2}\right)} }{\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}\cos{\left(\frac{x}{2}\right)}} \\&=& \frac{1}{2\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}\cos{\left(\frac{x}{2}\right)}} \\&=&\frac{1}{\sin{(x)}}\;\cdots\;\sin{(x)}=2\sin{\left(\frac{x}{2}\right)}\cos{\left(\frac{x}{2}\right)} \\\; \\\frac{\mathrm{d}^2}{\mathrm{d}x^2} \ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)} &=&\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\left(\frac{1}{\sin{(x)}}\right) \\&=&-\frac{1}{\sin^2{(x)}}\left\{\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\sin{(x)}\right\} \\&=&-\frac{1}{\sin^2{(x)}}\cos{(x)} \\&=&-\frac{\cos{(x)}}{\sin^2{(x)}} \\\; \\\frac{\mathrm{d}^3}{\mathrm{d}x^3} \ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)} &=&\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\left(-\frac{\cos{(x)}}{\sin^2{(x)}}\right) \\&=&-\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cos{(x)}\sin^{-2}{(x)} \\&=&-\left\{ \left( \frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cos{(x)}\right) \sin^{-2}{(x)} + \cos{(x)}\left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\sin^{-2}{(x)}\right) \right\} \\&=&-\left\{ \left( -\sin{(x)}\right) \sin^{-2}{(x)} + \cos{(x)}\left(-2\sin^{-3}{(x)}\cos{(x)}\right) \right\} \\&=&-\left\{ -\sin^{-1}{(x)}-2\sin^{-3}{(x)}\cos^2{(x)} \right\} \\&=&\sin^{-1}{(x)}+2\sin^{-3}{(x)}\cos^2{(x)} \\&=&\frac{1}{\sin{(x)}}+\frac{2\cos^2{(x)}}{\sin^3{(x)}} \\\; \\\frac{\mathrm{d}^4}{\mathrm{d}x^4} \ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)} &=&\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\left( \frac{1}{\sin{(x)}}+\frac{2\cos^2{(x)}}{\sin^3{(x)}} \right) \\&=&\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\sin^{-1}{(x)} +2\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cos^2{(x)}\sin^{-3}{(x)} \\&=& -\sin^{-2}{(x)}\cos{(x)} +2\left\{ \left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cos^2{(x)}\right)\sin^{-3}{(x)} +\cos^2{(x)}\left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\sin^{-3}{(x)}\right) \right\} \\&=& -\sin^{-2}{(x)}\cos{(x)} +2\left[ \left\{2\cos{(x)}\left(-\sin{(x)}\right)\right\}\sin^{-3}{(x)} +\cos^2{(x)}\left(-3\sin^{-4}{(x)}\cos{(x)}\right) \right] \\&=&-\frac{\cos{(x)}}{\sin^{2}{(x)}} +2\left[ -2\frac{\cos{(x)}}{\sin^{2}{(x)}} -3\frac{\cos^3{(x)}}{\sin^{4}{(x)}} \right] \\&=&-\frac{\cos{(x)}}{\sin^{2}{(x)}} -4\frac{\cos{(x)}}{\sin^{2}{(x)}} -6\frac{\cos^3{(x)}}{\sin^{4}{(x)}} \\&=&-5\frac{\cos{(x)}}{\sin^{2}{(x)}} -6\frac{\cos^3{(x)}}{\sin^{4}{(x)}} \\\; \\\frac{\mathrm{d}^5}{\mathrm{d}x^5} \ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)} &=&\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\left( -5\frac{\cos{(x)}}{\sin^{2}{(x)}} -6\frac{\cos^3{(x)}}{\sin^{4}{(x)}} \right) \\&=&-5\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cos{(x)}\sin^{-2}{(x)} -6\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cos^3{(x)}\sin^{-4}{(x)} \\&=&-5\left\{ \left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cos{(x)}\right)\sin^{-2}{(x)} +\cos{(x)}\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\sin^{-2}{(x)} \right\} -6\left\{ \left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cos^3{(x)}\right)\sin^{-4}{(x)} +\cos^3{(x)}\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\sin^{-4}{(x)} \right\} \\&=&-5\left\{ \left(-\sin{(x)}\right)\sin^{-2}{(x)} +\cos{(x)}\left(-2\sin^{-3}{(x)}\cos{(x)}\right) \right\} -6\left\{ \left(-3\cos^2{(x)}\sin{(x)}\right)\sin^{-4}{(x)} +\cos^3{(x)}\left(-4\sin^{-5}{(x)}\cos{(x)}\right) \right\} \\&=&5\frac{1}{\sin{(x)}} +28\frac{\cos^2{(x)}}{\sin^{3}{(x)}} +24\frac{\cos^4{(x)}}{\sin^{5}{(x)}} \end{eqnarray}$$

\(x=\frac{\pi}{2}\)でのテーラー展開を求めておく

$$\begin{eqnarray} \ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)} &=& \frac{1}{0!}\left[\left. \frac{\mathrm{d}^0}{\mathrm{d}x^0} \ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)} \right|_{x=\frac{\pi}{2}}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^0 \\&&+\frac{1}{1!}\left[\left. \frac{\mathrm{d}^1}{\mathrm{d}x^1} \ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)} \right|_{x=\frac{\pi}{2}}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^1 \\&&+\frac{1}{2!}\left[\left. \frac{\mathrm{d}^2}{\mathrm{d}x^2} \ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)} \right|_{x=\frac{\pi}{2}}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^2 \\&&+\frac{1}{3!}\left[\left. \frac{\mathrm{d}^3}{\mathrm{d}x^3} \ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)} \right|_{x=\frac{\pi}{2}}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^3 \\&&+\frac{1}{4!}\left[\left. \frac{\mathrm{d}^4}{\mathrm{d}x^4} \ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)} \right|_{x=\frac{\pi}{2}}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^4 \\&&+\frac{1}{5!}\left[\left. \frac{\mathrm{d}^5}{\mathrm{d}x^5} \ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)} \right|_{x=\frac{\pi}{2}}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^5 \\&&+\cdots \\&=& \frac{1}{1} \left[ \ln{\left(\tan{\left(\frac{\pi}{4}\right)}\right)} \right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^0 \\&&+\frac{1}{1}\left[ \frac{1}{\sin{\left(\frac{\pi}{2}\right)}} \right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^1 \\&&+\frac{1}{2}\left[ -\frac{\cos{\left(\frac{\pi}{2}\right)}}{\sin^2{\left(\frac{\pi}{2}\right)}} \right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^2 \\&&+\frac{1}{6}\left[ \frac{1}{\sin{\left(\frac{\pi}{2}\right)}} +\frac{2\cos^2{\left(\frac{\pi}{2}\right)}}{\sin^3{\left(\frac{\pi}{2}\right)}} \right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^3 \\&&+\frac{1}{24}\left[ -5\frac{\cos{\left(\frac{\pi}{2}\right)}}{\sin^{2}{\left(\frac{\pi}{2}\right)}} -6\frac{\cos^3{\left(\frac{\pi}{2}\right)}}{\sin^{4}{\left(\frac{\pi}{2}\right)}} \right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^4 \\&&+\frac{1}{120}\left[ 5\frac{1}{\sin{\left(\frac{\pi}{2}\right)}} +28\frac{\cos^2{\left(\frac{\pi}{2}\right)}}{\sin^{3}{\left(\frac{\pi}{2}\right)}} +24\frac{\cos^4{\left(\frac{\pi}{2}\right)}}{\sin^{5}{\left(\frac{\pi}{2}\right)}} \right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^5 \\&&+\cdots \\&=& \left[0\right]\cdot 1 \\&&+\left[ \frac{1}{1} \right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right) \\&&+\frac{1}{2}\left[ -\frac{0}{1} \right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^2 \\&&+\frac{1}{6}\left[ \frac{1}{1} +\frac{2\cdot0}{1} \right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^3 \\&&+\frac{1}{24}\left[ -5\frac{0}{1} -6\frac{0}{1} \right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^4 \\&&+\frac{1}{120}\left[ 5\frac{1}{1} +28\frac{0}{1} +24\frac{0}{1} \right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^5 \\&&+\cdots \\&=& \left(x-\frac{\pi}{2}\right) +\frac{1}{6}\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^3 +\frac{1}{24}\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^5+\cdots \end{eqnarray}$$

\(\lim_{x\rightarrow \frac{\pi}{2}}\ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)}\)を求める

$$\begin{eqnarray} \\\lim_{x\rightarrow \frac{\pi}{2}}\ln{\left(\tan{\left(\frac{x}{2}\right)}\right)} &=& \lim_{x\rightarrow \frac{\pi}{2}}\left[ \left(x-\frac{\pi}{2}\right)+\frac{1}{6}\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^3+\frac{1}{24}\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^5+\cdots \right] \\&=&0 \end{eqnarray}$$

lim x→π/2 cot(x) を求める

\(\lim_{x\rightarrow \frac{\pi}{2}} \cot{\left(x\right)}\)を求める

高階の微分を求めておく

準備として\(\csc{\left(x\right)}\)の微分を求める. $$\begin{eqnarray} \frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\csc{\left(x\right)} &=&\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\frac{1}{\sin{\left(x\right)}} \\&=&\sin^{-1}{\left(x\right)} \\&=&-\sin^{-2}{\left(x\right)}\left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\sin{\left(x\right)}\right) \;\cdots\;u=\sin{\left(x\right)},f=u^{-1},\frac{\mathrm{d}f}{\mathrm{d}x}=\frac{\mathrm{d}f}{\mathrm{d}u}\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}x}=-u^{-2}\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}x} \\&=&-\sin^{-2}{\left(x\right)}\left(\cos{\left(x\right)}\right) \\&=&-\frac{\cos{\left(x\right)}}{\sin^2{\left(x\right)} } \\&=&-\frac{1}{\sin{\left(x\right)}}\frac{\cos{\left(x\right)}}{\sin{\left(x\right)}} \\&=&-\csc{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} \end{eqnarray}$$ 一階から順に求めておく. $$\begin{eqnarray} \frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cot{\left(x\right)} &=&\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\frac{\cos{\left(x\right)}}{\sin{\left(x\right)}} \\&=&\frac{ (\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cos{\left(x\right)})\sin{\left(x\right)} -\cos{\left(x\right)}(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\sin{\left(x\right)}) }{\sin^2{\left(x\right)}} \;\cdots\;\left(\frac{u}{v}\right)^\prime=\frac{u^\prime v-uv^\prime}{v^2} \\&&\;\cdots\;\left(\frac{u}{v}\right)^\prime=\left(uv^{-1}\right)^\prime =u\left(v^{-1}\right)^\prime+\left(u^\prime\right)v^{-1} =u\left(-v^{-2}v^\prime\right)+ \left(u^\prime\right)v^{-1}\cdot vv^{-1} =v^{-2}\left(u^\prime v-uv^\prime \right) =\frac{u^\prime v-uv^\prime}{v^2} \\&=&\frac{ (-\sin{\left(x\right)})\sin{\left(x\right)} -\cos{\left(x\right)(\cos{\left(x\right)})} }{\sin^2{\left(x\right)}} \\&=&-\frac{ \sin^2{\left(x\right)}+\cos^2{\left(x\right)} }{\sin^2{\left(x\right)}} \\&=&-\frac{1}{\sin^2{\left(x\right)}} \\&=&-\csc^2{\left(x\right)} \\\; \\\frac{\mathrm{d}^2}{\mathrm{d}x^2}\cot{\left(x\right)} &=&\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\left(-\csc^2{\left(x\right)}\right) \\&=&-2\csc{\left(x\right)}\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\csc{\left(x\right)} \;\cdots\;u=\csc{\left(x\right)},f=-u^2,\frac{\mathrm{d}f}{\mathrm{d}x}=\frac{\mathrm{d}f}{\mathrm{d}u}\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}x}=-2u\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}x} \\&=&-2\csc{\left(x\right)}\left(-\csc{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}\right)\;\cdots\;準備\;参照 \\&=&2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} \;\cdots\;\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\csc^2{\left(x\right)}=-2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}でもある(後で使う). \\\; \\\frac{\mathrm{d}^3}{\mathrm{d}x^3}\cot{\left(x\right)} &=&\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\left(2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}\right) \\&=&2\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\left(\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}\right) \\&=&2\left\{ \left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\csc^2{\left(x\right)}\right)\cot{\left(x\right)} +\csc^2{\left(x\right)}\left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cot{\left(x\right)}\right) \right\} \;\cdots\;(uv)^\prime=u^\prime v+u v^\prime \\&=&2\left\{ \left(-2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}\right)\cot{\left(x\right)} +\csc^2{\left(x\right)}\left(-\csc^2{\left(x\right)}\right) \right\} \;\cdots\;\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\csc^2{\left(x\right)}=-2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} ,\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cot{\left(x\right)}=-\csc^2{\left(x\right)} \\&=&-2\left( 2\csc^2{\left(x\right)}\cot^2{\left(x\right)} +\csc^4{\left(x\right)} \right) \\\; \\\frac{\mathrm{d}^4}{\mathrm{d}x^4}\cot{\left(x\right)} &=&\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x} \left(-2\left( 2\csc^2{\left(x\right)}\cot^2{\left(x\right)} +\csc^4{\left(x\right)} \right)\right) \\&=&-2\left[ \frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\left( 2\csc^2{\left(x\right)}\cot^2{\left(x\right)} +\csc^4{\left(x\right)} \right)\right] \\&=&-2\left[ \frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\left( 2\csc^2{\left(x\right)}\cot^2{\left(x\right)} \right) +\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\left( \csc^4{\left(x\right)} \right) \right] \;\cdots\;(u+v)^\prime=u^\prime+v^\prime \\&=&-2\left[2\left\{ \left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\csc^2{\left(x\right)}\right) \cot^2{\left(x\right)} +\csc^2{\left(x\right)}\left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cot^2{\left(x\right)}\right) \right\} + 4\csc^3{\left(x\right)} \left( -\csc{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} \right) \right] \;\cdots\;(uv)^\prime=u^\prime v+u v^\prime ,u=\csc{\left(x\right)},f=u^4,\frac{\mathrm{d}f}{\mathrm{d}x}=\frac{\mathrm{d}f}{\mathrm{d}u}\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}x}=4u^3\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}x} ,\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\csc{\left(x\right)}=-\csc{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} \\&=&-2\left[2\left\{ (-2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}) \cot^2{\left(x\right)} +\csc^2{\left(x\right)}(2\cot{\left(x\right)}\left(-\csc^2{\left(x\right)}\right)) \right\} -4\csc^4{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} \right] \;\cdots\;\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\csc^2{\left(x\right)}=-2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} ,u=\cot{\left(x\right)},f=u^2,\frac{\mathrm{d}f}{\mathrm{d}x}=\frac{\mathrm{d}f}{\mathrm{d}u}\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}x}=2u\frac{\mathrm{d}u}{\mathrm{d}x} ,\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cot{\left(x\right)}=-\csc^2{\left(x\right)} \\&=&-2\left[2\left\{ -2\csc^2{\left(x\right)}\cot^3{\left(x\right)} -2\csc^4{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} \right\} -4\csc^4{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} \right] \\&=&-2\left[ -4\csc^2{\left(x\right)}\cot^3{\left(x\right)} -4\csc^4{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} -4\csc^4{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} \right] \\&=&-2\left[ -4\csc^2{\left(x\right)}\cot^3{\left(x\right)} -8\csc^4{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} \right] \\&=&8\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}\left(\cot^2{\left(x\right)}+2\csc^2{\left(x\right)}\right) \\\; \\\frac{\mathrm{d}^5}{\mathrm{d}x^5}\cot{\left(x\right)} &=&\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\left\{ 8\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}\left(\cot^2{\left(x\right)}+2\csc^2{\left(x\right)}\right) \right\} \\&=&4\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x} \left\{ 2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}\left(\cot^2{\left(x\right)}+2\csc^2{\left(x\right)}\right) \right\} \\&=&4\left\{ \left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}\right) \left(\cot^2{\left(x\right)}+2\csc^2{\left(x\right)}\right) + 2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} \left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\left(\cot^2{\left(x\right)}+2\csc^2{\left(x\right)}\right)\right) \right\} \\&=&4\left[ \left\{-2\left( 2\csc^2{\left(x\right)}\cot^2{\left(x\right)} +\csc^4{\left(x\right)} \right)\right\} \left(\cot^2{\left(x\right)}+2\csc^2{\left(x\right)}\right) + 2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} \left(\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\cot^2{\left(x\right)}+2\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x}\csc^2{\left(x\right)}\right) \right] \\&=&4\left[ \left( -4\csc^2{\left(x\right)}\cot^2{\left(x\right)} -2\csc^4{\left(x\right)} \right) \left(\cot^2{\left(x\right)}+2\csc^2{\left(x\right)}\right) + 2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} \left\{ \left(-2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}\right) +2\left(-2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}\right) \right\} \right] \\&=&4\left\{ \left( -4\csc^2{\left(x\right)}\cot^2{\left(x\right)}\left(\cot^2{\left(x\right)}+2\csc^2{\left(x\right)}\right) -2\csc^4{\left(x\right)}\left(\cot^2{\left(x\right)}+2\csc^2{\left(x\right)}\right) \right) + 2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}\cdot-2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)} +2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}\cdot2\left(-2\csc^2{\left(x\right)}\cot{\left(x\right)}\right) \right\} \\&=&4\left( -4\csc^2{\left(x\right)}\cot^4{\left(x\right)}-8\csc^4{\left(x\right)}\cot^2{\left(x\right)} -2\csc^4{\left(x\right)}\cot^2{\left(x\right)}-4\csc^6{\left(x\right)} -4\csc^4{\left(x\right)}\cot^2{\left(x\right)} -8\csc^4{\left(x\right)}\cot^2{\left(x\right)} \right) \\&=&4\left( -4\csc^2{\left(x\right)}\cot^4{\left(x\right)} -4\csc^6{\left(x\right)} -22\csc^4{\left(x\right)}\cot^2{\left(x\right)} \right) \\&=&-8\left( 2\csc^6{\left(x\right)} +2\csc^2{\left(x\right)}\cot^4{\left(x\right)} +11\csc^4{\left(x\right)}\cot^2{\left(x\right)} \right) \end{eqnarray}$$

\(x=\frac{\pi}{2}\)でのテーラー展開を求めておく

$$\begin{eqnarray} \cot{\left(x\right)}&=& \frac{1}{0!}\left[\left.\frac{\mathrm{d}^0}{\mathrm{d}x^0}\cot{\left(x\right)}\right|_{x=\frac{\pi}{2}}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^0 \\&&+\frac{1}{1!}\left[\left.\frac{\mathrm{d}^1}{\mathrm{d}x^1}\cot{\left(x\right)}\right|_{x=\frac{\pi}{2}}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^1 \\&&+\frac{1}{2!}\left[\left.\frac{\mathrm{d}^2}{\mathrm{d}x^2}\cot{\left(x\right)}\right|_{x=\frac{\pi}{2}}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^2 \\&&+\frac{1}{3!}\left[\left.\frac{\mathrm{d}^3}{\mathrm{d}x^3}\cot{\left(x\right)}\right|_{x=\frac{\pi}{2}}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^3 \\&&+\frac{1}{4!}\left[\left.\frac{\mathrm{d}^4}{\mathrm{d}x^4}\cot{\left(x\right)}\right|_{x=\frac{\pi}{2}}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^4 \\&&+\frac{1}{5!}\left[\left.\frac{\mathrm{d}^5}{\mathrm{d}x^5}\cot{\left(x\right)}\right|_{x=\frac{\pi}{2}}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^5 \\&&+\cdots \\&=& \frac{1}{1} \left[\cot{\left(\frac{\pi}{2}\right)}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^0 \\&&+\frac{1}{1}\left[-\csc^2{\left(\frac{\pi}{2}\right)}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^1 \\&&+\frac{1}{2}\left[2\cot{\left(\frac{\pi}{2}\right)}\csc^2{\left(\frac{\pi}{2}\right)}\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^2 \\&&+\frac{1}{6}\left[-2\left(2\csc^2{\left(\frac{\pi}{2}\right)}\cot^2{\left(\frac{\pi}{2}\right)}+\csc^4{\left(\frac{\pi}{2}\right)}\right)\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^3 \\&&+\frac{1}{24}\left[8\csc^2{\left(\frac{\pi}{2}\right)}\cot{\left(\frac{\pi}{2}\right)}\left(\cot^2{\left(\frac{\pi}{2}\right)}+2\csc^2{\left(\frac{\pi}{2}\right)}\right)\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^4 \\&&+\frac{1}{120}\left[-8\left( 2\csc^6{\left(\frac{\pi}{2}\right)} +2\csc^2{\left(\frac{\pi}{2}\right)}\cot^4{\left(\frac{\pi}{2}\right)} +11\csc^4{\left(\frac{\pi}{2}\right)}\cot^2{\left(\frac{\pi}{2}\right)} \right)\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^5 \\&&+\cdots \\&=& \left[0\right]\cdot 1 \\&&+\left[-1\cdot1^2\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right) \\&&+\frac{1}{2}\left[2\cdot 0 \cdot 1^2\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^2 \\&&+\frac{1}{6}\left[-2\left(2 \cdot 1^2 \cdot 0^2+ 1^4\right)\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^3 \\&&+\frac{1}{24}\left[8\cdot1^2 \cdot0\left(0^2+2\cdot1^2\right)\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^4 \\&&+\frac{1}{120}\left[-8\left(2\cdot 1^6+2\cdot 1^2\cdot0^4 +11\cdot1^4\cdot0^2\right)\right]\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^5 \\&&+\cdots \\&=& -\left(x-\frac{\pi}{2}\right)-\frac{2}{6}\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^3-\frac{16}{120}\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^5+\cdots \\&=& -\left(x-\frac{\pi}{2}\right)-\frac{1}{3}\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^3-\frac{2}{15}\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^5+\cdots \end{eqnarray}$$

\(\lim_{x\rightarrow \frac{\pi}{2}} \cot{\left(x\right)}\)を求める

$$\begin{eqnarray} \\\lim_{x\rightarrow \frac{\pi}{2}} \cot{\left(x\right)}&=& \lim_{x\rightarrow \frac{\pi}{2}} \left[ -\left(x-\frac{\pi}{2}\right)-\frac{1}{3}\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^3-\frac{2}{15}\left(x-\frac{\pi}{2}\right)^5+\cdots \right] \\&=&0 \end{eqnarray}$$

(x^n)/(e^x)の極限

(x^n)/(e^x)の極限

以下を証明する $$ \begin{eqnarray} \lim_{x\rightarrow\infty}\frac{x^n}{e^x}&=&0 \end{eqnarray} $$ まず\(e^x\)のマクローリン展開から\(e^x\)より小さい値を考える. $$ \begin{eqnarray} \\e^x &=&\href{https://shikitenkai.blogspot.com/2019/07/blog-post.html}{\sum_{k=0}^{\infty}\frac{x^k}{k!}} \\&=&\sum_{k=0}^{\infty}f_k(x) \;\cdots\;f_k(x)=\frac{x^k}{k!} \\&\gt&\frac{x^{n+1}}{(n+1)!}\;\cdots\;いくつものf_kを足し合わせたe^xの方が特定のf_k(例えばk=n+1)だけより大きい \end{eqnarray} $$ 上記値の逆数をとる. $$ \begin{eqnarray} \\\frac{1}{e^x}&\lt&\frac{(n+1)!}{x^{n+1}} \;\cdots\;逆数なので大小関係が反対になる \end{eqnarray} $$ 両辺にx^nを掛け,証明したい式の形にする. $$ \begin{eqnarray} \\x^n\frac{1}{e^x}&\lt&x^n\frac{(n+1)!}{x^{n+1}} \;\cdots\;両辺にx^nを掛ける \\&\lt&\frac{(n+1)!}{x} \;\cdots\;\frac{x^n}{x^{n+1}}=\frac{1}{x} \end{eqnarray} $$ 両辺の極限をとることで\(\frac{x^n}{e^x}\)の極限の値が0より小さいことがわかる. $$ \begin{eqnarray} \\\lim_{x\rightarrow\infty}\frac{x^n}{e^x}&\lt&\lim_{x\rightarrow\infty}\frac{(n+1)!}{x}&=&0 \end{eqnarray} $$ また,\(0\leq x\)において\(0\leq x^n\)及び\(0\lt e^x\)となるので\(\frac{x^n}{e^x}\)が0以上であることがわかる.
以上から次の関係(不等式)を得る. $$ \begin{eqnarray} 0&\leq& \lim_{x\rightarrow\infty}\frac{x^n}{e^x} &\lt&\lim_{x\rightarrow\infty}\frac{(n+1)!}{x} &=&0 \end{eqnarray} $$ これより“はさみうちの原理”から極限の値が0であることが証明された. $$ \begin{eqnarray} \\\lim_{x\rightarrow\infty}\frac{x^n}{e^x}&=&0 \end{eqnarray} $$